Atriyal Fibrilasyon (Düzensiz Ritim)

Yazan: Prof. Dr. Şükrü Akyüz

Atriyal fibrilasyon (AF), tedavi gerektiren ritim bozukluklarının en sık görülen türüdür. AF’de sıklıkla sol kulakçıktan köken alan anormal uyarılar nedeniyle kulakçıklar kasılamazlar; sadece titreşirler. Bu da çarpıntı, nefes darlığı ve çabuk yorulmaya neden olabilir. AF’nin birçok nedeni olabilir. En bilinen risk faktörleri şunlardır: Kalp damar tıkanıklığı, hipertansiyon, diyabet (şeker hastalığı), obezite, ileri yaş, uyku apne sendromu, genetik yatkınlık ve ağır spor yapmak. AF’de kulakçıklar kasılmadığı için sol kulakçıktaki cepte (LAA) kanın hareketi azalır. Hareketsiz bir yerdeki kan da pıhtılaşmaya eğilimlidir. Bir gün, bu pıhtı yerinden kopup damarlar yoluyla beyne gidebilir ve felce neden olabilir. Dünyadaki her dört felçli hastadan biri, bu ritim bozukluğu (AF) nedeniyle felç olmuştur. AF, kalbin pompalama gücünü de azaltabilir, yani kalp yetersizliğine neden olabilir. Kalp, artık vücudun ihtiyaç duyduğu yeterli oksijeni sağlayamadığından çabuk yorulma, nefes darlığı ve akciğer ödemi gelişebilir.

Atriyal Fibrilasyonun (AF) Tedavisi

AF tedavisinde felç riskini azaltmak ve anormal elektriksel aktiviteyi kontrol etmek çok önemlidir. Klasik kan sulandırıcı ilaç olan Varfarin (Coumadin/Kumadin veya Warfmadin) veya yan etkileri daha az olan yeni nesil kan sulandırıcı ilaçlar [NOAK’lar: Dabigatran (Pradaxa vb.), rivaroxaban (Xarelto vb.), apixaban (Eliquis vb.), ve edoxaban (Lixiana vb.)] pıhtı oluşmasını engellerler. Ritim ilaçları da anormal uyarı üreten odakları veya etkilerini engelleyerek hastanın şikayetlerini ortadan kaldırırlar. Eğer, ritim ilaçları işe yaramazsa veya yan etki yaparsa ablasyon adı verilen yakma işlemi uygulanabilir. Bu işlem, genellikle 1-2 saat sürer. İşlemde, kasık damarı yoluyla kalbe kateter gönderilir. Sağ kulakçıktan sol kulakçığa aradaki bölme bir iğneyle delinerek geçilir. Kateterin kalbin elektriksel aktivitesini ölçen sensörleri vardır. Bu sayede, kalbin elektriksel haritası çıkarılır. Anormal odaklar genellikle akciğer toplardamarlarının girişlerinde bulunurlar. Daha sonra, bu anormal odaklar sıcak veya soğuk tekniklerle yakılır. Başarılı bir yakma işlemi sonrasında kalp normal bir şekilde atmaya başlar; yani ritim düzenli hale gelir. Bu işlem, bazı hastalarda ilaç denenmeden de ilk tercih olarak uygulanabilir. AF tedavisinde, ayrıca, bazı hastalara kontrollü elektrik şoku vererek ritmin düzeltilmesi (kardiyoversiyon) ve sol kulakçıktaki kesenin tıpayla kapatılması (LAA kapatma) gerekebilir.